Poligrafia odpowiedzialna ekologicznie – od druku do recyklingu papieru

Surowiec o ponadczasowym znaczeniu

Papier towarzyszy ludzkości od ponad 2000 lat i pozostaje jednym z najczęściej wykorzystywanych materiałów na świecie. Wytwarzany z włókien roślinnych pochodzenia organicznego, najczęściej z drewna, powstaje w dwóch głównych procesach: chemicznym, w którym uzyskuje się masę celulozową, lub mechanicznym, prowadzącym do powstania ścieru drzewnego.  Surowce te stanowią podstawę masy papierniczej, która następnie jest formowana w arkusze, prasowana, suszona i wykańczana. Dzięki temu możliwa jest masowa produkcja papieru na skalę globalną.

Kluczowy materiał a odpowiedzialna branża

Dla branży poligraficznej papier jest podstawowym surowcem, umożliwiającym produkcję książek, katalogów, etykiet, opakowań czy wizytówek, które każdego dnia trafiają do milionów odbiorców. Obecnie, według danych z 2024 roku całkowita światowa produkcja papieru i tektury wynosi około 460–470 milionów ton rocznie. Na rynku znajduje się coraz więcej papieru z certyfikatem Forest Stewardship Council (Rada ds. Dobrej Gospodarki Leśnej). Taki papier, oznaczony symbolem FSC, powstaje z drewna pochodzącego ze zrównoważonych i bezpiecznie zarządzanych lasów. Recykling jednej tony papieru pozwala na znaczące oszczędności zasobów naturalnych, w tym nawet 26 tysięcy litrów wody, 4 tysięcy kWh energii elektrycznej oraz około 17 drzew, które musiałyby zostać wykorzystane do produkcji papieru z surowca pierwotnego. W dobie rosnącej świadomości ekologicznej oraz konieczności ochrony zasobów naturalnych rola papieru w drukarni przestaje być wyłącznie funkcjonalna, a coraz częściej staje się elementem odpowiedzialnego i zrównoważonego podejścia do produkcji.

GOZ w praktyce drukarni?

Wprowadzenie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) w drukarniach umożliwia nowoczesne zarządzanie surowcami oraz odpadami. GOZ to model produkcji i konsumpcji oparty na ponownym użyciu, przetwarzaniu, naprawie i recyklingu, który wydłuża cykl życia produktów i ogranicza odpady trafiające na składowiska.

W procesach poligraficznych powstaje wiele odpadów papierowych – takich jak arkusze próbne, ścinki, kartony czy błędy druku – które nadają się do recyklingu i mogą być przetwarzane, zyskując „nowe życie” w kolejnych cyklach produkcyjnych. Papier, który wyczerpał już swój potencjał recyklingowy, nadal może zostać efektywnie zagospodarowany, np. poprzez odzysk energii i ciepła.

Papier funkcjonujący w obiegu zamkniętym staje się częścią świadomie budowanego systemu, który przyczynia się do ograniczenia deforestacji, redukcji emisji CO₂ oraz poprawy jakości życia. Gospodarka o Obiegu Zamkniętym stanowi realną alternatywę dla linearnego modelu konsumpcji opartego na schemacie: weź, wyprodukuj, użyj, wyrzuć.

Ekologia, ekonomia i wizerunek – wspólny mianownik

Zrównoważona poligrafia, wbrew pozorom, to nie tylko energooszczędne maszyny czy optymalizacja procesów produkcyjnych. Równie istotne są decyzje podejmowane po zakończeniu druku – to, co dzieje się z odpadami powstającymi w drukarniach oraz w jaki sposób są one dalej zagospodarowywane. Właśnie na tym etapie kluczowe znaczenie mają doświadczenie i znajomość specyfiki branży.

Firma Eneris, z którą Europapier Polska współpracuje, doskonale rozumie procesy poligraficzne oraz rodzaje wytwarzanych odpadów w drukarniach. Dzięki temu skutecznie wspiera je we właściwej segregacji, odbiorze oraz przygotowaniu do dalszego przetwarzania lub recyklingu. Doradztwo i praktyczne rozwiązania oferowane przez Eneris pozwalają realnie domykać obieg materiałów – tak, aby odpady nie były końcem procesu, lecz jego kolejnym, odpowiedzialnym etapem.

Zamykanie obiegu w drukarni to zarówno reakcja na wyzwania środowiskowe, jak i wymierne korzyści ekonomiczne i wizerunkowe. Ograniczenie ilości odpadów, optymalizacja wykorzystania surowców i zgodność z unijnymi regulacjami przekładają się na oszczędności operacyjne oraz wzrost zaufania klientów i partnerów biznesowych oczekujących realnych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Autor:

Agnieszka Tajak, Dyrektor ds. Sprzedaży Surowców – Eneris Surowce

Materiał powstał w ramach kampanii edukacyjnej „Papier w obiegu zamkniętym” organizowanej przez Eneris i Europapier Polska.